10 oktober 2019

Real-time inzage in functionele maagklachten

E-health-toepassing moet zorg efficiënter en effectiever maken

Een nieuw te ontwikkelen e-health toepassing voor veel voorkomende maagklachten moet de zorg effectiever en efficiënter gaan maken. Dat bepleit Maag-, Darm-, Leverarts in opleiding Fabiënne Smeets. Zij promoveerde recent op haar onderzoek naar het verbeteren van de zorg rondom deze zogeheten functionele dyspepsie en ontwikkelde een digitale vragenlijst om real time inzage te krijgen in de klachten van patiënten.

iStockMaagklachten zonder een aanwijsbare oorzaak (ook wel functionele dyspepsie genoemd) is een veel voorkomende aandoening waarmee patiënten zich melden bij de huisarts. Maar liefst 12 procent van de bevolking heeft er wel eens last van. Een huisarts zal patiënten in veel gevallen doorsturen naar een MDL-arts in het ziekenhuis. Daar wordt de diagnose gesteld op basis van symptomen en wordt meestal gestart met medicamenteuze therapie. Het effect van deze medicijnen wordt vervolgens beoordeeld aan de hand van vragenlijsten. Er kleven echter een aantal nadelen aan de vragenlijsten die op dit moment beschikbaar zijn. Dat zorgt ervoor dat de meerwaarde ervan in de praktijk beperkt is. Er is verder ook niet één universele vragenlijst die door iedereen wordt gebruikt, wat de toepasbaarheid verder beperkt.

Een kijkje bij de buren
"Het liefst heb je namelijk een zo up to date mogelijk inzicht in de klachten", zegt de Smeets. "Aan het eind van de dag een vragenlijst invullen is vaak niet accuraat en ook niet iedereen doet dat consequent. Daarnaast kan de hevigheid van de klachten ook van moment tot moment verschillen. De factoren die dit beïnvloeden wil je als arts juist weten, maar krijg je meestal niet boven tafel." Om de zorg te verbeteren nam Smeets een voorbeeld aan de implementatie van verschillende e-health toepassingen bij andere ziektebeelden. Zo zijn de in het Maastricht UMC+ ontwikkelde PsyMate (voor depressie) en MijnIBDCoach (voor chronische darmziekten) beiden met succes geïntroduceerd en hebben ze de zorg zowel effectiever als efficiënter gemaakt. Ze leiden onder meer tot minder ziekenhuisopnames en verhogen de zelfredzaamheid van patiënten.

Digitale vragenlijst
De nieuw te ontwikkelen e-health toepassing werkt volgens het principe van de experience sampling method. Dat houdt in dat patiënten verschillende keren per dag een notificatie krijgen om een vragenlijst in te vullen via een smartphone of tablet. Zo krijgt de arts meer inzicht in de actuele klachten van de patiënt. Uiteindelijk stelde de promovenda een vragenlijst samen van in totaal 33 vragen verdeeld over 5 categorieën. De vragen hebben betrekking op de fysieke en psychische gesteldheid, voeding, medicatiegebruik en de sociale omgeving. Smeets: "Uiteindelijk willen we deze vragenlijst verwerken in een digitale toepassing, zodat zowel artsen als patiënten meer inzicht krijgen in de variatie van symptomen en de factoren die de symptomen beïnvloeden. Dit kan leiden tot een meer persoonsgerichte therapie en een effectievere monitoring.

Fabiënne Smeets promoveerde op vrijdag 27 september aan de Universiteit Maastricht op haar proefschrift getiteld: Diagnostic modalities and outcome measures in upper gastrointestinal disorders.