Gastroparese
Gastroparese (ORPHA:558411 Idiopathic gastroparesis) wordt gekenmerkt door een vertraagde maaglediging in combinatie met klachten zoals braken, misselijkheid, een vol gevoel in de bovenbuik of vroege verzadiging. Vroege verzadiging betekent dat je al na een hele kleine maaltijd of portie al een verzadigd gevoel hebt, alsof je heel veel hebt gegeten. Buikpijn komt ook vaak voor bij gastroparese. De hoeksteen van de diagnose is het aantonen van een vertraging van de maaglediging middels maagledigingsonderzoek.
We denken dat de vertraging van de maaglediging een belangrijke oorzaak is van de klachten. De behandeling richt zich dus vaak op het versnellen van de maaglediging met medicatie. Deze middelen noemen we prokinetica. Voorbeelden zijn metoclopramide, domperidon, erytromycine en prucalopride. We weten ook dat het versnellen van de maaglediging niet automatisch leidt tot een evenredige vermindering van de klachten. Dit heeft ermee te maken dat er ook andere oorzaken voor de klachten kunnen zijn. Bijvoorbeeld overgevoeligheid van de maag. Hiervoor worden behandelingen ingezet die deze gevoeligheid verminderen. Deze medicatie werkt via de zogeheten hersen-darm-as, een verbinding tussen maag, darmen en de hersenen via het zenuwstelsel. Bijvoorbeeld de nervus vagus, een van de hersenzenuwen die de maag en darm voorzien van bedrading. Medicijnen die inwerken op het zenuwstelsel zijn:
- amitriptyline,
- nortriptyline,
- escitalopram,
- citalopram,
- sertraline.
Soms staat de misselijkheid op de voorgrond. Dan worden er middelen toegepast die specifiek de misselijkheid verminderen. Voorbeelden zijn:
- metoclopramide,
- ondansetron of
- aprepitant.
Deze geneesmiddelen kunnen ook met elkaar gecombineerd worden. Dit omdat er ook meerdere oorzaken voor de klachten kunnen bestaan.
Wanneer iemand ook fors gewicht is verloren als gevolg van de klachten wordt ook wel een sondevoeding gegeven. Hiervoor wordt een sonde via de neus tot voorbij de maag in de dunne darm ingebracht. Dit is niet zozeer een behandeling op zich, maar werkt ondersteunend. Is iemand voor langere tijd afhankelijk van sondevoeding wordt er soms gekozen voor een sonde via de buikwand. Dit heeft een PEG-J. In zeldzame gevallen vragen we aan een chirurg om een voedingssonde via de buikwand in te brengen middels een operatie. Dit heet dan een jejunostomie.
Alle andere behandelingen zijn nog onvoldoende goed onderzocht en worden alleen binnen een wetenschappelijke studie aangeboden.
Gastroparese (ORPHA:558411 Idiopathic gastroparesis): Het woordje idiopathisch betekent dat we de exacte oorzaak van de aandoening niet weten. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld diabetische gastroparese, waarbij de aandoening een gevolg is van suikerziekte (diabetes). Of gastroparese die kan ontstaan na een operatie. Dit noemen we post-chirurgische gastroparese.